Yazar
Pia YEŞİLBAŞ

Merhaba bu benim ilk seyahat yazım fakat ilk gittiğim yer değil, çok fazla seyahat eden biri olarak sayfamda bu alanda yer vermem gerekiyordu ve İlk olarak çok çok etkilendiğim yer olan Aksaray’ın Güzelyurt ilçesi Ihlara vadisinden başlamak istedim. Daha yoldayken çok heyecanlandığım Ihlara’ya ulaştığımda heyecanımın ne kadar haklı olduğuna, yaşadığım duygu değişimimle karar verdim. Güzel atlar ülkesi Kapadokya’nın ‘nerden başlasam, nasıl anlatsam’ dedirten ve gerçekten de görmeden anlatması zor olan vadilerinden, Ihlara Vadisi gidip görmenizi kesinlikle tavsiye ettiğim bir yer. Nereye baksan bir tarih nereye baksan keşiş ve rahiplerin yaşamışlıkları hissi veren olağan üstü bir yer Ihlara. 

Ihlara’ya girmeden önce Vadi Başı Teras da Cantürk, Zafer ve Eyüp abinin çay ikramı ve sohbetinden sonra 367 basamak merdiveni inip inerken birde bunun çıkması var dedirten ama Ihlara’ya inince bunun önemsizliği kaplıyor insanın içini, iyi ki inmişim dedirten bir his bir huzur. Şırıl şırıl akan suyun, kuşların, böceklerin sesleri eşliğinde, etrafına bakınırken her alanı özenle inceleyip hafızana kazımak istiyorsun. Gelin şimdi size kısaca olağan üstü atmosferi olan Ihlara’yı  anlatayım.

Ihlara Vadisi, Hasan dağı volkanından püskürtülen lavların akarsu aşındırması sonucunda oluşan kanyon vadidir. Melendiz Çayı, milyonlarca yıllık bir sürecin sonunda, 14 kilometre uzunluğunda ve yüksekliği yer yer 110 – 120 metreye ulaşan kanyon görünümlü bu vadiyi meydana getirmiştir. Bu çatlaklardan yol bulan kanyonun bugünkü halini almasını sağlayan Melendiz Çayı'na ilk çağlarda Kapadokya Irmağı anlamına gelen "Potamus Kapadukus" denilmekteydi. 14 km uzunluğundaki vadi Ihlara'dan başlar, Selime'de son bulur.  Vadi boyunca kayalara oyulmuş sayısız barınaklar, mezarlar şapeller ve kiliseler bulunmaktadır. Ihlara Vadisi'nde kiliselerdeki süslemeler 6. yüzyılda başlayarak 13. yüzyılın sonuna kadar devam etmiştir. Bazı barınaklar ve kiliseler yeraltı şehirlerinde olduğu gibi birbirine tünellerle bağlantılıdır. 

Yarattığı etki, kimi gezginlerin üşenmeden saydığı 397 basamak merdiveni inince anlaşılıyor ki, çok eski zamanlarda burada yaşamış keşişler gibi bir daha yukarı çıkmak istemiyor insan. Yorgunluktan değil, vadinin yaydığı enerjiden, içe dolan huzurdan. Yaklaşık 5 saatte yürünerek doyasıya tamamını gezebileceğiniz bir alan olan Ihlara’yı acele etmeden gezmenizi tavsiye ediyorum.

Vadi içine gizlenmiş dik yamaçlı bu doğa harikası gizli cennetin dış dünyadan derine inerek korunmuş olan eski sahipleri hakkında fikir veren 105 dini yapısı var Aksaray Ihlara Vadisinin. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde keşiş ve rahiplerin inzivaya çekildikleri ve kendilerini Tanrıya adalıkları bu sarp kayaların arası, zaman zaman da savaşlardan kaçanların sığınma yeri olmuş. Kayalara oyularak tüneller ile birbirine bağlanmış kiliseler, manastırlar, mezarlar ve barınma alanları, gez gez bitmeyen bir vadi şehir oluşturmuş. Daha önce yaşanan göçüklerden dolayı 105 yapıdan sadece 14 tanesi gezilebilecek kadar ayakta kalmış. Bu 14 kiliseden ise tarihlendirmesi net yapılabilen 2 Belisırma Kilisesi bulunuyor. Kayalara oyularak 3 kat inşa edilmiş çoğu kilisenin ilk katları Melendiz’in getirdiği alüvyonlarla dolduğundan 2. ve 3. katları gezilebiliyor. Hristiyan dünyası için çok önemli bir merkez olan Ihlara Vadisi’ndeki kiliselerin hikâyesi ise vadi kadar derin bir tarih içeriyor ve 4. yüzyıldan başlayıp 11. Yüzyıla kadar devam ediyor. 11. Yüzyılda bölgeyi ele geçiren Selçuklular bir daha kilise yapılmasına izin vermiyor fakat daha önce yapılmış kiliselerde ibadetlerin sürmesini de engellemiyor. Ihlara Vadisi kiliselerindeki ibadetler 1924 yılına kadar devam ediyor.

Vadideki kayadan oyulmuş kiliseleri ve barınma yerlerini gezerken insanların o zamanlar burada nasıl yaşadıklarını ister istemez merak ediyorsunuz. Böyle bir doğada ve korunaklı kayaların arasında geçen hayatın dertsiz ve tasasız olduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Ihlara Vadisi’nde zamanında pek çok salgın hastalık yaşanmış. Çiçek hastalığından ölen rahibelerin ve çocukların saç tellerini bile muhafaza etmiş mumyaları kiliselerin mezar bölümünden Aksaray Müzesi’ne taşınmış.

Kapıları artık keşişlere kapansa bile, asırlık hikâyesini sessizce anlatmak için kayalıkların ve yeşilliklerin arasında ziyaretçilerini bekliyor. Fresklerle döşenmiş. 14 kilometrelik vadi tabanındaki bu oluşumun izlerini taşıyan kiliselerin çok azında freskler günümüze gelene kadar canlılığını koruyabilmiş.  Kiliselerin içleri İsa’yı İncil’den sahneleri ve azizleri çizdikleri Fresklerde kullanılan resim tekniği ile bölgesel olarak iki kategoride sınıflandırılmış. Ihlara bölgesindeki kiliseler Kapadokya tipi olarak adlandırılırken, Belisırma civarındaki kiliseler Bizans tipi olarak değerlendirilmiş. Fresklerinde İsa’nın Göğe Çıkışı, Hz. Meryem ve Müjde sahneleri var. Kapadokya Tipi" olarak bilinen özellikler ise Eğritaş, Ağaçaltı, Kokar, Pürenliseki ve Yılanlı Kiliseleri verilebilir. Belisırma bölümünde bulunanlar ise "Bizans Tipi" resimlerle süslüdür.

Kayaların, insan gücüyle oyulması ile ortaya çıkan kiliselere, manastırlara, mezarlara ve barınma alanlarına baktıkça hayran olmamak mümkün değil. Zamana direnmiş yorgun savaşçılar gibi ayakta duran bu kiliselerde din adamları inzivaya çekilmiş ve kendilerini yaratıcılarına adamışlar. Kimi zaman da savaş ve çatışmalardan kaçanların sığınacağı korunaklı bir liman olmuş Ihlara Vadisi. 

Vadiyi gezdikten sonra o büyülü atmosferi Melendiz Çayı’nın üzerine kurulan çardaklarda yapacağınız mola ile hissetmiş olduğunuz o garip duygular içerisinde çayınızı yudumlarken insan gücü ile açılmış bu alanın hayranlığına dalıp gideceksiniz, benim yaşadığım tamda buydu.

Ihlara Vadisine Nasıl Gittim

Aksaray’a kadar gelip Aksaray Ihlara Vadisine giden dolmuşlarla 1 saatte ulaşabileceğiniz bir yer olan Ihlara’ya giderken yol üstünde Ihlara Termal otelde bir gece kalıp ziga kaplıca suyu ile şifa bulabilirsiniz. Sabah 6 da kalkıp yola koyulmak istedim, Ihlara Otel Çalışanı Ahmet’in kal araçlar gelince  gidersin demesine aldırış etmeden maceraya atılmak için sabah erkenden yol üstünde beklemeye başladım, Vadiye  Selimiye ekmek fırını sahibi Apdullah abinin beni yolda alması ile  sohbet ederek yola koyulduk, arabadaki ekmekleri dağıtıp bitirdikten sonra beni Ihlara Vadisine götürmesi ile vadiye ulaştım. Sizler araç kiralayabilir Ya da benim gibi doğaçlama bir yol izleyebilirsiniz. Ihlara Vadisi Aksaray ilinin Güzelyurt ilçesine bağlı bir turistik bölge. Aksaray-Nevşehir yolu üzerindeyken 11. kilometreden saptığınızda Ihlara Vadisi’ne ulaşabiliyorsunuz. Navigasyon ile çok kolay  bulabileceğiniz bir yer. Ihlara Vadisi, Aksaray’a 40, Nevşehir’e ise 100 kilometre mesafede bulunuyor. En mantıklı tercih araç yoksa araç kiralamak, Bölgeye gelenler Nevşehir Havalimanı araç kiralama seçeneklerini de değerlendiriyorlar. Siz de tercihinizi bu yönde kullanabilirsiniz.  Aracınıza bindikten sonra yol üstündeki tabelaları takip ederek rahatlıkla Kapadokya üzerinden Ihlara Vadisi’ne gelmeniz mümkün.

İyi Korunmuş Kiliseler 

Ağaçaltı Kilisesi

Pürenliseki Kilisesi

Kokar Kilise

Yılanlı Kilise

Aziz George (Kırkdamaltı) Kilisesi

Sümbüllü Kilise

Ihlara Vadisi

Ihlara Vadisi Giriş Ücreti 2020

Ihlara Vadisi Giriş Ücreti 2020 45 TL. Eğer Müze kartınız varsa bir yıl içinde 2 kez, Plus Müze kart (Müze kart+) sahibiyseniz sınırsız ziyaret edebilirsiniz.

Ziyaret Sezonları :

Nisan-Ekim (Yaz saatleri)

07:00 – 19:30

Kasım-Mart (Kış saatleri)

08:00 – 17:00