Yazar
Pia YEŞİLBAŞ

 PARFÜM TARİHİ

Parfüm tarihi MÖ 6000 li yıllara dayanmaktadır. Güneş tanrısı Ra'ya tapınmak için güneş doğarken biberiye rezene ve kekik yakılmak suretiyle yapılan ritüellerden doğduğu söylenmektedir. 

Mısırlılar günlük hayatlarında ise kokulu yağlar ve pomatlar (genellikle saça sürülen, yağlı ve kokulu merhem) kullanırdı. Bunlar içinde en çok tercih ettikleri ''kyphi'' adını verdikleri kokulu yağdır. Kyphi, bal, şarap, pirinç, mercan çiçeği, safran, katırtırnağı ve ardıç özlerinden oluşan bir karışımdır. 

Yine Mısır'da ölülerinde kokulu yağlar kullanılarak mumyalandığı mezarlarına parfüm şişeleri ve kokulu kremler konulduğu biliniyordu. Nitekim, yapılan kazılarda Mısır Fravunu Tutankhamon'un mezarında parfüm şişeleri ve krem vazoları çıkarılmıştır. 

Nefertiti yasemin banyosu yapar, banyodan sonra vucüduna sandal ağacı, amber ve ender rastlanan çiçek özleri sürerdi. 

Bilinen ilk parfüm yapan kimyagerin M.Ö 2.yy'da Mezopotamya'da yaşamış olan Tabutti isimli bir kadın olduğu düşünülüyor. Tabutti, çiçekleri defelarca distile ( Düşük alkol içeren fermente içkinin, (Bira, şarap…) önce buğarlaştırma, daha sonrada yoğuşturma yöntemiyle yüksek alkollü içkiye dönüştürülmesine distilasyon, elde edilen sıvıya da distile içki denir. Distilasyon bakır imbiklerde yapılır) ederek aromatik yağlar elde etmiş ve kendi tariflerini bulmuştur.

BUHUR SUYU

Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi'nde bulunan çamaşırcı başı Yusuf Ağa'nın 1708 tarihli defterinde yer alıyor. Bu belgede buhur suyunun mucidinin Ankara'lı Mustafa Ağa olduğu anlatılıyor. Tanzimat döneminden önce Topkapı Sarayı'nda her yıl ramazan ayının on beşinci gününden sonra padişaha takdim edilen buhur suyu, Enderun'un Seferli Odası'nda imal ediliyordu. Buhur suyu padişahın yanı sıra saray mensuplarına, vükelaya, hareme, ulemaya zarif billur şişeler içerisinde dağıtılıyordu. Buhur suyu, aynı zamanda verilen şahsın Hırka-i Şerif alanına davet edilmesi anlamına'da geliyordu. 

Milattan önce 8. yüzyılda Urartu Krallığı tarafından yapılan Harput Kalesi’nde yapılan kazı çalışmalarında bulunan koku şişesi

CAM SANATI ve PARFÜM

6 yüzyılda cam sanatının ilerlemesiyle birlikte parfümün gelişme süreci'de hızlandı. O yıllarda parfüm en çok üretilip tüketildiği ülke Fransa idi. Fakat parfüm vücuda sürülmesinin hastalıklara neden olacağı düşünüldüğü için, parfüm sadece pis kokuları maskelemek için kullanılırdı. Bu nedenle giysiler, eldivenler, mendiller, hatta mücevherler bile parfümlenirdi. 

Çağdaş niteliklere sahip ve bilinen ilk parfüm 14 yüzyılda yapıldı ve güzelliği ile ünlü Macar Kraliçesie Elizabeth'e atfedilmiştir. Esans ve biberiye yağı ile alkol karışımından elde edilmiş, lavanta yağı ile zenginleştirilmiş bu karışıma özel bir isim verildi''Macar Suyu'' Macar suyu kolonyanın atası olarak biliniyor.

Elisabeth Von Ungarn

Avrupa'ya Haclı Seferleri ile giden esans kültürünü bir üst seviyeye taşıyarak parfüm sektörünü oluşturmuştur. 

17. ve 18 yüzyılda, parfüm endüstrisi oldukça gelişti. Özellikle Fransa'nın Grasse bölgesi parfüm endüstrisinin kalbi, merkezi haline geldi. 20 yüzyılda parfümler muhteşem şişeleri ile birer sanat eseri halini aldı. Parfümler vücut kokularını bastırmak için değil, kişiliklerin altını çizmek için kullanılmaya başlandı ve çağdaş yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. 

Parfümler lüks tüketim markalarının yüzleridir. 80 milyar dolarlık moda pazarını %37 'lik dilimini parfüm-kozmetik oluşturur. Geriye kalan büyük bir yüzdede aksesuar (çanta, ayakkabı, gözlük vb) grubuna aittir. Moda markaları çeşitli parfüm markaları (Loreal, procter and gambie vb) yaparak haklarını satıyor. 

Araştırmalara göre, iş görüşmelerinin ilk üç saniyesinde işe alınıp alınmayacağımız konusunda % 70 oranında bir izlenim veriyoruz. Bunda vücut dilimiz kadar parfüm seçiminizde etken. Elbette kokunuzun çok büyük bir değişim yapması beklenemez ancak kararsızlık noktasında ikna edici etkisi son derece fazladır. 

PARFÜM NEDİR

Parfüm güzel kokuların karıştırılmasıyla ortaya çıkan ürün. Latince tümüyle uçucu anlamına gelen ''parfümün'' sözcüğünden türemiştir.

Aç karnına parfüm alınmaz, parfüm seçiminde ten kokusu önemlidir. Kokuların duruşu cildimizin sebum mıktarı ile ve yaz yada kış olması ile ilintilidir.

Sebum, yağ bezlerinin meydana getirdiği salgı. Yağ bezleri normalde sebum adı verilen bir madde salgılar. Bu salgı bildiğimiz yağ özelliklerini taşır ve amacı cildi korumaktır. Yağ bezlerinin önemli kısmı vücutta kıl köklerinin (foliküllerinin) içinde yer alırlar ve salgı bu kıl kökünün yüzeyin'de olur.  

PARFÜM AŞK GİBİDİR İLK GÖRÜŞTE HOŞLANABİLİRSİN AMA ONU TANIMAN GEREKİR 3,5 Saniyede Parfüm Alınmaz 

Parfüm sadece güzel koku değil, kimliği ve tarzı yansıtan önemli bir göstergedir. 

PARFÜM NELERDEN ELDE EDİLİR

Bitkisel Kaynaklar

Ağaç Kabuğu

Çiçekler Meyveler

Yaprak ve Dallar

Reçine

Bitki Kökleri

Tohumlar

Ağaç Gövdesi

Kehribar

Castoreum (Bir tür kunduz)

Misk Kedisi

Petek

Diğer Doğal Kaynaklar

Likenler, Kahverengi Algler

KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE PARFÜM

Hayalperestim, romantizmi severim :Meyve kokuları

Mütevaziyim kendimi belli etmekten fazla hoşlanmam :Çiçek kokuları

Her zaman iddialıyım, büyülemeyi severim:Oryantal,vanilya, karamel 

YAŞAM TARZINA GÖRE PARFÜM SEÇİMİ

Eğer klasik giyimi seven, yüksek topuklu sık kullanan biriysen oryantal, baharat, sandal içeren kokuları tercih edin. Spor giyim, düz ayakkabılar seviyorsanız taze ve hafif kokular tam size göre.Okyanus esintileri, misk amber içeren fresh kokuları tercih edin. Gece çıkmayı seviyorsanız, günün geç saatlerinde koku algısı zayıfladığından daha yoğun kokular kullanmalısınız. Sipre ve oryantal kokuları size en uygun olanlardır. 

PARFÜM NOTALARI

Bir parfümün kokusunu yayma aşamalarına Nota denir. Notalar için kısaca ''zaman içerisinde sırayla birbirinin önüne geçerek ortaya çıkan koku katmanları '' diyebiliriz. Özellikle kendimize ya da bir başkasına kadın parfümü ya da erkek parfümü seçerken işimizi kolaylaştıracak en etkili yöntemlerden biri, parfüm notaları hakkında bilgi sahibi olmaktır. Üst, orta ve alt notaların ne anlama geldiğine göz attığımızda, bundan sonraki seçimlerinizde kendinize çok daha fazla güveneceğinize emin olabilirsiniz.

ÜST NOTALAR

Kimi zaman ''açılış notaları''olarak da isimlendirilen bu üst notalar, tüm notalar arasında en hafif olanıdır, ancak parfümü sıktığınız anda aldığınız ilk keskin kokuyu verdikleri için karar aşamasında oldukça önemlidirler. Aslında etkisi en çabuk azalan katman olmasına rağmen, parfüme dair ilk izlenimi yaratarak sizi cezbeder ve orta notalara yumuşak bir geçiş yapmanız için zemin hazırlar. En çok kullanılan üst notalar ise; narenciye (limon, portakal kabuğu, bergamont), hafif meyveler (greyfurt, çilek, böğürtlen gibi yumuşak meyveler) ve bazı bitkilerden (misk, adaçayı, lavanta) oluşur. 

ORTA NOTALAR

Parfüm vücudumuza uyguladığınız ilk 20 dakika ile 1 saat arasında üst notalar uçup gider ve sizi ''parfümün kalbi'' olarak da adlandırılan orta notalardaki kokularla baş başa bırakırlar! Bu nedenle orta notaların birçok yerde ''kalp notalar'' olarak adlandırıldığını görmeniz mümkündür. Genellikle çiçek ve meyve kokularının karışımı olup, kimi zaman tarçın veya Hindistan cevizi gibi baharat esansları ile güçlendirilen bu notalarda alınan koku genellikle en hoş olan ve dikkat çekmenizi sağlayandır. En fazla yarım saat ile 45 dakika arasında vücudunuzda kalan bu kokular, bir bakıma parfümünüzü '2 temasını da yansıtır. Sıkça kullanılan orta notalar, sardunya çiçeği, gül, limonata, ylang-ylang, lavanta, kişniş, hindistan cevizi, portakal çiçeği ve yasemin esanslarından oluşur. 

ALT NOTALAR

Orta notaların etkisi kaybolduktan sonra, sıra parfümünüzün asıl karakterini ortaya koyan alt notalara gelir. Hepimizin parfüm seçiminde oldukça önem verdiği ''kalıcılık'' kriterini de alt notaların performansı belirler. Yani alt notaların asıl görevi, parfümünüzün etkisini uzun kılmaktır; ancak bu etkinin ne kadar süreceği, tamamen ürünün kalitesine ve tenimizle olan uyumuna bağlıdır. Alt notaların en popüler olanları, sedir ağacı, sandal ağacı, vanilya, amber (kehribar), paçuli (silhat), meşe yosunu ve misktir. 

PARFÜM KOKUSU KİŞİYE GÖRE NEDEN DEĞİŞİR

Aynı boyda ve aynı kiloda olduğunuz bir arkadaşınızla aynı kıyafeti giydiğinizi düşünün; ikinizden birinde mutlaka çok daha iyi duracaktır... Aynı şekilde vücudumuzun ''kimyası'' farklı parfüm notalarının tenimiz üzerinde nasıl bir etki yaratacağına da karar verir. Doğal vücut kokumuz üzerine etki eden stres faktörü, hormonal değişiklikler, o dönemdeki beslenme alışkanlıklarımız ve hatta kullandığımız ilaçlar, parfüm üzerimizde bıraktığı etkiyi de aynı şekilde değiştirecektir. Durum böyleyken, kendimize veya sevdiklerimize en uygun parfümü seçmek için yapacağımız araştırma '' başka birinde koklayıp beğenmek'' kıstasının bir parça ötesine geçmeli. Birinde beğenerek aldığımız parfüm bizde öyle durmayabilir. Kokuyu belirleyen temel unsur kişinin ten salgısıdır. Ten salgısını anlayabilmek için ise yaş, cinsiyet, yeme-içme alışkanlıkları, uyku düzeni, su, süt ve et tüketimi, sigara ve alkol kullanımı gibi kişisel faktörlerin bilinmesi gerekmektedir.

PARFÜMÜ VÜCUDUNUZDA NERELERE SIKILMALI 

COCO CHANEL ''ÖPÜLMEK İSTEDİĞİNİZ YERİ PARFÜMLEYİN'' 

PARFÜM NASIL SEÇİLİR?

1) Parfümü sıkar sıkmaz koklamayın:Bir parfümün teninizde uzun süre kalacak olan gerçek kokusu ilk sıkıldığında anlaşılmaz. Asıl koku parfümü sıktıktan ortalama yarım saat sonra başlar ve yaklaşık 24 saat sürer. Eğer bu süre içerisinde parfüm vücudunuzdan çıkıp gidiyorsa, sizin kimyanıza uygun değildir, farklı bir seçim yapmalısınız.

Parfüm elbiseye de sıkılabilir.30 cm uzakta kıyafetlerinize de koku sıkabilirsiniz. 

2) Parfüm alışverişinizi sabah çok erken veya akşam geç saatlerde yapmayın. Uykusuzluk ve yorgunluk koku duygularınızın çalışmasını etkiler. En ideal öğleden sonraki saatlerdir. 

Kullandığınız parfümün kalıcılığı sizin için en önemli kriterlerden biriyse, EAU de parfüm ürünlerini tercih etmeye özen gösterin. EDT tipi kokulara göre daha uzun süre kalıcı, baskın ve pahalıdır. 

3)Kokunun üstüne yatın:Seçimi uzun zaman dilimlerine yayın.6 ile 8 saat denediğiniz kokuyla zaman geçirin. Koku nöronları vücutta en kısa sürede adaptasyona uğrayan nöronlardır. Bir süre sonra tüm kokuları birbirine karıştırabilirsiniz. 

Kanın fazla pompalandığı noktalar:Bilek içleri, sakaklar ve boyun. Hareketli noktalar:Dirsek ve diz içleri

4)Her seferinde tek bir parfüm deneyin:1 2 koku denedikten sonra bir süre ara vermeye çalışın. Parfümü kıyafetinize ya da teninize sıkın. Tester kağıdına değil. Parfümden en yüksek verimi almak için nabzınızın attığı noktalara sürün.

Saçınızı parfümlemek istiyorsanız, öncelikle temiz olmalarına dikkat edin, kokuları birbirine karışmaması için şampuanınızı kokusuz olanlar arasından seçin. Saçlarınız kısa ise saç diplerinize, uzun ise uçlarına sıkmanız yeterli olacaktır.

Estee Lauder ''Parfümü, kolunuzu yukarı kaldırıp tam önünüze sıkın ve yarattığınız koku bulutunun içine girin, böylece binlerce parfüm molekülü vücudunuzun her yerine konacaktır'' 

5)Parfüm seçmeye giderken üzerinizde asla başka parfüm olmasın. Parfümü denerken saat takmadığınız kolunuza sıkın 

Parfümler kokularını yaymak için sıcaklık, hareket gibi faktörlere ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle parfüm sürmek açısından vücudun bazı bölgeleri ayrıcalıklıdır. Sıcak ve nemli noktalar; koltuk altları, göğüs araları, ense, kulak arkaları ve göbek. 

6) Son olarak, parfümünüzün kokusu sizin önünüze geçmesin. 

Coco Chanel ''Birisi yanınızdan uzaklaştığında hatta yaşamınızdan gittiğinde, ardında bırakabileceği en önemli izdir parfüm''

KOKU SINIFLARI

Kendinize uygun kokuyu seçebilmemiz için öncelikle koku sınıflarını bilmemiz gerekir. Oryantal:Oldukça ağır, şehvet uyandırıcı, gizemli Temel notaları vanilya, tarçın, karamel ve amberdir. Sıklıkla baharat aromalarıyla birlikte kullanılır. Kış Mevsiminde daha çok tercih edilir. Örn: Dior-Midnight, Poison Alexander Mcqueen, My Quee

EN ÇOK SATAN 11 PARFÜM

Chanel No 5

Joy-Jean Patou

Shalimar By Guerlain

Poison By Christian Dior

Classigue By Jean Paul Gaultier

Calvin Klein Euphoria

Bulgari Jasmin Noir

Paco Rabanne Olympea

Tom Ford Black Orchid

Paco Rabanne Lady Million

Versace Crystal Noir

Chanel No 5:Zamanların tartışmasız en iyi kadın parfümü, ilk olarak 1921 yılında Coco Chanel tarafından vanilya, gül ve yasemin karışımları kullanılarak orataya çıktı. En ünlü müdavimlerinin başında Marilyn Monroe geliyor. 

Ck One:''Summer versiyonuyla yaz için hafif bir koku. Ck One aslında hafif bir koku ancak Summer versiyonu daha taze ve aromatik.. Üst notalarında nane, salatalık, misket limonu, bergamot, orta notalarında deniz suyu, yeşil elma, nilüfer çiçeği ve biberiye, alt notalarında ise rom ve sandal ağacı içeriyor. 

Joy:1929 yılında Jean Patou tarafından üretilen ve Chanel No 5'ten sonra en çok satan ikinci parfüm olan Joy içinde bulgar gülü, yasemin, ylang-ylang, tatlı armut, sandal ağacı, iris kökü, misk ve baharat karışımından oluşmaktadır. En az 8 saat kalıcılığı olan bir parfümdür.. Patou 1929 savaş yıllarında parfümü ilk çıkardığı yıllarda müşterilerinin evine hediye olarak göndermiştir.

Shalimar By Guerlain:Jacgues Guerlain tarafından 1925 yılında hazırlandı. Vanilya, gül ve yasemin oranlarının en iyi şekilde harmanlandığı parfüm her zaman en iyiyi oynuyor. Rus model Natalya Vodyanova, Sharlimar'ı yatak odasından eksik etmiyor.

Poison By Christian Dior:Poison, sümbül ve kişniş kullanılarak oluşturuldu. Baharat ve sıcak olan bu koku 1985 yılından beri kadınların gözdesi. Poison'u en çok seven kişiler arasında İtalyan oyuncu Monica Bellucci geliyor.

Classigue By Jean Paul Gaultier:Orkde, armut, gül ve potakal çiçeğinin muhteşem karışımının yaydığı koku en az şişesi kadar meşhur. Classigue'nin müşterileri arasında Madonna, Nicole Kidman ve Marion Cotliard gbi ünlü simalar geliyor. 

Calvin Klen Euphoria:Parfümü özel kılan içerisinde bulundurduğu siyah orkide, maun ağacı ve nar üçlemesinin yarattığı o egzotik koku. Ashley Olsen, Altın Küre Ödülü sahibi Claire Danes ve Mena Suvari bu parfümün en sadık kullanıcıları.

Bulgari Jasmin Noir:Büyüleyici Düalizmi anlatır. Beyaz ve saf yasemin, gizemli narin ve tensel hayal çiçeğine dönüşür. Parfümünün tepe notasını parlak yeşillik özleri, Gardenya yaprakları, nilüfer alt notasını zambak, yasemin absolütü, saten badem, dip notasını ise kıymetli odunlar beyaz misk, tonka tohumu absolütü oluşturmaktadır. 

Paco Rabanne Olympea:Kadını gücünün ve kutsallığının yansıması.O her kadının kıskandığı tanrısal güzelliği ile tüm erkeklerin arzuladığı, essiz, büyüleyici, güçlü, kutsal bir kadın. Fresh oryantal olarak yorumlanan Olympea'nın üst notalarında tuzlu vanilya ve yeşil mandalina, orta notalarında su yasemini ve zambak, alt notalarında ise sandal ağacı, ambergris yer alır. 

                                  Tom Ford Black Orchid.